Wat is shadow IT en waarom is het een risico?
Shadow IT, Software die medewerkers gebruiken zonder goedkeuring van IT, is groter en riskanter dan de meeste organisaties beseffen. Wat het is, hoe het ontstaat en hoe u het aanpakt.
- 25 augustus 2026
- 5 min
Shadow IT is een van de grootste blinde vlekken in het beheer van Software bij Enterprise organisaties. Het gaat om alle technologie die medewerkers gebruiken zonder goedkeuring van IT of inkoop: apps, cloudopslag en communicatietools. En het is groter dan de meeste organisaties beseffen.
Hoe ontstaat shadow IT?
Bijna altijd vanuit een echt probleem. Een medewerker heeft een tool nodig, de goedkeuring duurt te lang of het alternatief van IT werkt onhandig. De kortste weg is een gratis account of een klein abonnement op de zakelijke creditcard.
Wat begint met één persoon, groeit snel. Collega's sluiten aan, bestanden worden gedeeld via niet-goedgekeurde platforms en bedrijfsgevoelige data belandt bij partijen waar niemand afspraken mee heeft.
Waarom is shadow IT een probleem?
1. Beveiligingsrisico's. Niet-goedgekeurde tools worden niet beoordeeld, niet bijgewerkt en niet gemonitord.
2. Compliancerisico's. Data die via deze tools wordt verwerkt, valt buiten uw controle, terwijl uw organisatie wel verantwoordelijk blijft onder de AVG.
3. Verspilling. U betaalt voor centrale tools terwijl medewerkers daarnaast andere tools gebruiken die hetzelfde doen.
Shadow IT en de Cyberbeveiligingswet
Sinds 15 augustus 2026 geldt in Nederland de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitwerking van NIS2. Organisaties die eronder vallen, moeten de risico's in hun keten beheersen, inclusief hun ICT-leveranciers. Shadow IT maakt dat overzicht per definitie onvolledig.
Hoe pakt u shadow IT aan?
Begin niet met verbieden, maar met begrijpen. Waarom gebruiken medewerkers bepaalde tools en wat ontbreekt er in het goedgekeurde aanbod? Analyseer creditcardafschriften, declaraties en facturen op onbekende abonnementen, vraag medewerkers welke tools zij gebruiken en breng de uitkomsten samen bij IT en inkoop.
Let ook op de nieuwste variant: afdelingen die zelf AI-tools aanschaffen. Lees daarover meer in ons artikel Shadow AI: de nieuwe shadow IT.
Hoe SoftVaro helpt
SoftVaro brengt uw volledige Softwarelandschap in kaart, inclusief tools die buiten IT om zijn aangeschaft. Daarna helpen wij u consolideren naar Software met goede zakelijke voorwaarden.
Veelgestelde vragen
De meest gestelde vragen over dit onderwerp.
Wat is shadow IT precies?
Shadow IT is alle Software en technologie die medewerkers gebruiken zonder goedkeuring of medeweten van IT of inkoop, zoals gratis tools, persoonlijke cloudopslag of niet-goedgekeurde communicatieplatforms.
Hoe ontdekt u welke shadow IT er in uw organisatie is?
Begin bij creditcardafschriften, declaraties en facturen. Vraag daarnaast medewerkers welke tools zij gebruiken en vul dat aan met gegevens uit uw IT-beheer of SAM-tooling.
Heeft shadow IT gevolgen onder de Cyberbeveiligingswet?
De Cyberbeveiligingswet verplicht organisaties die eronder vallen om de risico's in hun keten te beheersen. Software die buiten IT om is aangeschaft, hoort daar ook bij.
Klaar om te besparen op software?
SoftVaro onderhandelt namens jou de scherpste deal bij 4.000+ leveranciers. Onafhankelijk, transparant, binnen 24 uur.